ሕጻናትና አዳጊያን

የልጆች አስተዳደግ በውጭው ዓለም*

ልጆች ብዙ ተባዙ” ሚለው አምላካዊ ቃል መሠረት ከእግዚአብሔር የሚገኘ በረከቶች ናቸው ቅዱስ ዳዊት ልጆች የእግዚአብሔር ስጦታዎችናችው(መዝ ፻፳፮) እንዳለ። ቅዱሳን ጻድቃን፣ ጳጳሳት ካህናት፣ ነገሥታት እና መሣፍንት የሚገኙት ከዚሁ አምላካዊ በረከት ነው። በአለንበትዘመን የአኗኗር ዘይቤ መቀየር ፣ የኑሮ ጫና እና የዓለም መቀራረብ የልጆችን አስተዳደግ ለሁሉም ወላጆች እና ለቅድስት ቤተክርስቲያን ፈታኝአድርገውታል። በተለይ ከኢትዮጵያ ውጪ የሚኖሩ ወላጆች ለሚኖሩበት ሀገር ባህል እና ሕግ እንግዳ ስለሚሆኑ ከቤተ ዘመድ ስለሚርቁ ፣ የስራጫና እና የጊዜ እጥረት ስለሚያጋጥማቸው የዓለም ነጋዴዎች ልጆችን ከሃይማኖትና ከሥነ ምግባር የሚያስወጡ ተለዋዋጭ ሸቀጦችን ስለሚያጐርፉና እለት እለት ለመሳለም የሚሿት ቅድስት ቤተክርስቲያን በቅርባቸው እንደልብ ስለማትገኝ የልጆችን አስተዳደግ የበለጠ ውስብስብአድርጎታል። በዚህ አስቸጋሪ ወቅት ዘመኑን ዋጅቶ ልጆችን በሀይማኖትና ግብረ ገብ ትምህርት ለማሳደግ ከወላጆች ብዙ ይጠበቃል።በዚህ ጽሑፍየቀደሙ ወላጆችን የልጅ አስተዳደግ ከቅዱሳት መጻሕፍት ለአብነት አይተን በስደት ስንኖር ልጆቻንን እንዴት ማሳደግ እንዳለብን በሰፊውእንዳስሳለን።

በቅዱስ መጽሐፍ ብዙ እናቶች እና አባቶች ልጆቻቸውን በአግባቡ በማሳደግ በእግዚአብሔርም በሰውም ዘንድ ክብር አግኝተዋል።አባታችንአብርሃም ለልጆቹ እና በእርሱ ር ለሚተዳደሩት ሁሉ የእግዚአብሔርን ሕግ እየፈጸመ የእግዚአብሔርን ሕግ እንዲያከብሩ በማዘዝ ሙሉሕይወታቸውን ለእግዚአብሔር እንዲሰጡ ያደረግ ነበር። በመሆኑም ይስሐቅ አባቱ አብርሃም በእግዚአብሔር ፊት ለሚያቀርበው መባዕ መሥዋዕትእስከመሆን ድረስ ታዘዘ (ዘፍ፳፪፲፪)በዚህም እግዚአብሔር አብርሃምን እንዲህ ብሎ ባረከው፦ “በራሴ ማልሁ ይላል፤ ይህን ነገርአድርገሃልና፥ አንድ ልጅህንም አልከለከልህምና በእውነት በረከትን እባርክሃለሁ፤ዘርህንም እንደ ሰማይ ከዋክብትና በባሕር ዳር እንዳለ አሸዋአበዛዋለሁ፤ ዘርህም የጠላቶችን ደጅ ይወርሳል፤ የምድር አሕዛብ ሁሉም በዘርህ ይባረካሉ፤ ቃሌን ሰምተሃልና(ዘፍ ፳፪) ልጅን በአግባቡአሳድጎ ለሰውም ለእግዚአብሔርም ታዛዥ ማድረግ እንደዚህ በረከትን ያሰጣል።

የሙሴ እናት በስደት በነበረችበት ወቅት ለልጇ ለሙሴ የእግዚአብሔርን ፍቅር እንዲሁም እግዚአብሔር ሕዝብ የሆኑ ወገኖቹ እስራኤላውያንየደረሰባቸውን ስደት፣ መከራ እና ስቃይ ከሕጻንነቱ ጀምሮ ትነግረው ነበር። እርሱም ይህንን በልቡ አኑሮት በጎልማሳነቱ ዕድሜ የንጉሥ ልጅ ተብሎየሚኖርበትን የፈርዖንን ቤተ መንግሥት ትቶ ሄደ። ከዚያም ስደተኛ ሆኖ የአማቱን የዮቶርን በጐች እየጠበቀ መኖር ጀመረ።እግዚአብሔርም ከበግጠባቂነት ጠርቶ የእግዚአብሔርን በጐች ወገኖቹን እስራኤልን እንዲጠብቅ (እንዲመራ) መረጠው (ዘጸ )እግዚአብሔርም ሕዝበ እስራኤልንከግብጽ ባርነት በሙሴ መሪነት አወጣ። ታዲያ ሙሴይህንን ያደረገው ከእናቱ ለእግዚአብሔር መታዘዝን እና የወገንን ፍቅር ሰለተማረ ነበር

በአንጻሩ ግን ሊቀ ካህናት ኤሊ የራሱ ሕይወት የማይነቀፍ ቢሆንም ልጆቹ አፍኒን እና ፊንሐስ በእግዚአብሔር ፊት የማይገባቸውን በማድረጋቸው እና እርሱም እነርሱን አጥብቆ በመገሠጽ ከክፉ መንገድ እንዲመለሱ ባለማድረጉ ምክንያት በበረከት ፋንታ ሁሉም መርገም ደርሰባቸው ። እስራኤላውያን በፍልስጤማውን ተሸነፉ አፍኒን እና ፊንሐስ በጦር ሜዳ ሞቱ ታቦተ ጽዮን ተማረከች፤ ኤሊም ይህን ሁሉ መከራ በሰማ ወቅት ደንግጦ ሞተ (ኛሳሙ )የአፊኒንና የፊንሐስ ችግራቸው በእግዚአብሔር ቤት እየኖሩ እግዚአሔርን አለመታዘዝ እና የእግዚአብሔርን ቤት መደፋፈርነበር። ሊቀ ካህናት ኤሊም ምንም እንኳን እርሱ የእግዚአብሔር ሰው ቢሆንም ልጆቹን በአግባቡ ሠርቶ ቀጥቶ ባለማሳደጉና ከክፉ ሥራቸው እንዲመለሱ ባለማድረጉ ምክንያት ለዚያ ሁሉ ወድቀት ተዳረገ።

ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስልጆች ሆይ፥ ለወላጆቻችሁ በጌታ ታዘዙ፤ይህ የሚገባ ነውና። መልካም እንዲሆንልህ ዕድሜህም በምድር ላይ እንዲረዝምአባትህንና እናትህን አክብር፤ እርስዋም የተስፋ ቃል ያላት ፊተኛይቱ ትእዛዝ ናት። እናንተም አባቶች ሆይ፥ ልጆቻችሁን በጌታ ምክርና በተግሣጽአሳድጉአቸው እንጂ አታስቆጡአቸው (ኤፌ ) እንዳለ።ለእናት አባቱ የሚታዘእና እድሜው የሚረዝም ልጅ ለማሳደግ ልጆቻችንንበመንፈሳዊ ሕይወት በፈሪሐ እግዚአብሔር ማሳደግ ይገባናል ያኔም አምላኩን የሚፈራ፣ በሥነምግባር የታነጸ ፣ ማንነቱን የሚያውቅ፣ በሥጋዊም ሆነ በመንፈሳዊ ጥበብ የተካነ ፣ ለወላጆችም ሆነ ለቅድስት ቤተክርስቲያን እና ለሀገር የሚበጅ ልጅ ማፍራት ይቻላል

ልጆቻችንን እንዴት እናሳድግ?

በአሁኑ ወቅት ኢትዮጵያውያን በመላው ዓለም ተሰራጭተው ይገኛሉ።ብዙ ኢትዮጵያዊም በሔደበት ሀገር ቤተሰብ መሥርቶ፣ ልጅ ወልዶ እየኖረይገኛል። በተለይ ባለ ሁለት አሥርት ዓመታት ቊጥሩ በፍጥነት ጨምሯል በመሆኑም በመላው ዓለም የተበተነው ሕዝበ ክርስቲያን ልጁንእንዴት ያሳድግ?” የሚለውን ለመረዳት የሚከተሉትን ነጥቦች እንመልከት።

. ወላጆች ለልጆች ምሳሌ በመሆን

የሥነ ምግባር መሠረትነት ያለው አርአያነትን ለልጆች የማመላከት ሚና በቀዳሚነት የወላጆች ድርሻ ነው ። ልጅ ቀጥተኛ እና የቅርብ ግንኙነትየሚኖረው ከወላጁ ጋር ስለሆነ ወላጅ ብዙ ሥራ ይጠበቅበታል። ለምሳሌም፦ ቃለ እግዚአብሔርን፣ሥርዓተ ቤተክርስቲያንን እንዲሁም የሀገርንታሪክና መልካም ባሕልን ማስተማር፣የልጅን አጠቃላይ እንቅስቃሴ መከታተል፣ ፍላጐትና ዝንባሌውን መገምገም፣ አስፈላጊ ነገሮችን በአግባቡማቅረብ፣ ለመንፈሣዊ አካላዊ እና ማኅበራዊ እድገቱ ሳይታክቱ መትጋት ከሁሉም በላይ ወላጅን ይመለከታል፤ቤተሰብ የመጀመሪያው /ቤት ነውእንደሚባለው

በዘመናችን ልጆችን በኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ እምነት ኮትኩቶ እና ጠብቆ ማሳደግ አንዱ መሥዋዕትነት ነው። ልጆች ሁልጊዜ የሚጥሩትወላጆቻቸውን ለመምሰል ነው። ቅዱስ ጳውሎስ ለመንፈስ ቅዱስ ልጁ ጢሞቴዎስ፡– “ይህን እዘዝና አስተምር። በቃልና በኑሮ በፍቅርም በእምነትም በንጽህናም ለሚያምኑቱ ምሳሌ ሁን እንጂ” እንዳለ(፩ጢሞ ፲፪) ስለዚህ ወላጆች በመጾም፣ በመጸለይ፣ በመመጽወት፣ በአለባባስ እና በአነጋገርለልጆቻቸው በተግባር ምሳሌ መሆን ይጠበቅባቸዋል። ፍቅርን እና እንግዳ መቀበልን መልመድ ማየት አለባቸው፤ ወላጆች ይቅርታን ማድረግን፣ስህተትን ማመንን ማስተማር አለባቸው ። በተጨማሪም መዝሙርን መስማት እና መዘመር ፣ ቅዱሳት ሥዕላትን መሳለም እና በፊታቸውም መጸለይ እና ቅዱሳት መጻሕፍትን ማንበብ ልጆች ከወላጆች የሚማሯቸው ናቸው። በአጠቃላይ ልጆች ይህንን ካደረጉ የወላጆቻቸው ነፀብራቅ ይሆናሉ

. ልጆቻችንን ወደቤተክርስቲያን በማምጣት

ቤተክርስቲያን እምነቷ ሥርዓቷ በሚታይ ክንውን እና በሚሰማ ጸሎትና ዜማ የሚገለጽ በመሆኑ ልጆች ወደ ቤተክርስቲያን ሲመጡ በቃልከሚማሩት ይልቅ በማየት የሚማሩት ይበልጣል።ብፁዕ አቡነ ጎርጎርዮስ ካልዕ በትምህርታቸው እንዲህ ይሉ ነበር ወደ ቤተክርስቲያን ስትመጡልጆቻችሁን ይዛችሁ አሳዩቸው ሥዕሉን ይሳሙ፤ ቅዳሴ ጠበል ይጠጡ። በእምነቱ አሻሿቸውም መሰቀል እንዲስሙ አስተምሯቸው። ዕጣኑንያሽትቱ የሚታጠነውን፤ ሥጋውን ደሙን ይቀበሉ፤ ቃጭሉን ይስሙ፤ ደወሉ ሲደወል ያድምጡ፤ ቄሳቸው ማን እንደሆነ ቤተክርስቲያናቸውም ምንእንደሆነች በውስጧም ምን ምን እንደሚሰራ ያጥኑ ልጆች በቤተክርስቲያን ሲገኙ እና ሲካፈሉ ነገረ ክርስትናውን በድርጊት በማየት እናበመስማት በቀላሉ እንዲማሩ ይረዳቸዋል። ልጆች ወደ ቤተክርስቲያን ሲመጡ ጌታችን መድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስሕጻናትን ተዉአቸው ወደእኔም ይመጡ ዘንድ አትከልክሏቸው መንግሥተ ሰማያት እንደእነርሱ ላሉ ናትና (ማቴ ፲፱፲፬) ብሎ ይቀበላቸዋል። ጌታችን መድኃኒታችንኢየሱስ ክርስቶስ ለሕጻናት ልዩ ትኩረት አለው። (ማቴ. ፳፩ ፲፮) ቅዱስ ጴጥሮስን “…..ግልገሎቼን አሰማራ …” ደግሞም ሁለተኛ “…..ጠቦቶቼንጠብቅ …” ሦስተኛም ጊዜ “….በጎቼን አሰማራ (ዮሐ ፳፩፲፭) እንዳለው። ከሰማይ ጠባቂ መላእክትን ያዝላቸዋል።ከነዚህ ከታናናሾቹ አንዱንእንዳትንቁ ተጠንቀቁ መላእክቶቻቸው በሰማያት ዘወትር በሰማያት ያለውን የአባቴን ፊት ያያሉ እላችኋለሁና (ማቴ ፲፰ )

. ለልጆች ጊዜ በመስጠት

ልጆች በሕይወታቸው ከሚያስደስታቸው ነገሮች አንዱ ከወላጆጋር አብሮ ጊዜ ማሳለፍ ነው። በተለይ ሁለቱም ወላጆች አንድ ላይ ሆነው ሲጫወቱ ሲስቁ ሲመገቡ እና ሲያወሩ ማየት በጣም ይናፍቃቸዋል። በአንድ ላይ መጸለይ እና መጽሐፍ ቅዱስ ማንበብ፣ የቤተሰብ የጋራ ጸሎት የቤተሰብ አባላት በየተራ የሚያዘጋጁት ዝክር መጀመር፣ ማታ በጋራ ቅዱሳት መጽሕፍትን ማንበብ፣ መንፈሳዊ ፊልምችን አብሮ ማየት (የአባቶችንታሪክ፣ የጌታችንን የማዳን ሥራ ባለው ጊዜ ውስጥ ማስተማር)። ይህም ልጆችን በእግዚአብሔር አምላካቸው መተማመንን ያሳድርባቸዋል ። ከቤትውጪም ልጆችን የተለያዩ ቦታዎች ይዞ ወጥቶ ማሳለፍ ያስፈልጋል። መጫወቻ ቦታ፣ የእንሳት ግቢ ታሪካዊ ቦታ፣ ሙዚየም፣ ገበያ እና ወደ ቤተዘመድ ቤት አብሮ መሔድ ያስፈልጋል። ከዚህም ልጅ መልካም ጠባይንና ጠቃሚ ማኅበራዊ እሴቶችን ይቀስማል

. በወላጆች ፍቅር አርአያነት

ልጆች ወላጆቻቸው እርስ በእርሳቸው ሲዋደዱ እና ሲተሳሰቡ ሲያዩ የደስታ ስሜት ይታይባቸል። በወላጆች መካከል አለመግባባት ቢኖር እንልጆች በሌሉበት መወያየት ያስፈልጋል። የመላው ቤተሰብ ጉዳይ ከሆነ ደግሞ በጋራ መወያየት ልጆች ለወደፊት ችግሮችን በውይይት ለመፍታት ጥሩተሞክሮ ይሆናቸዋል። ወላጆች በልጆቻቸው ፊት እውነተኛ መሆን ይገባቸዋል።አብርሃም ሚስቱን ሳራን እመቤቴ ይላት እንደነበር ሷም ጌታዬትለው እንደነበር ሁሉ ዛሬም ልጆች ከእናታቸው እና ከአባታቸው አንደበት እመቤቴ እና ጌታዬ በሚል የመከባበር ስሜት መተሳሰብን እያዩ ሊያድጉ ይገባቸዋል።

. ልጅን በመምከር እና በመገሰጽ

ልጅን መምከር የአዎንታዊ ጠባያት መገንቢያና ከመጥፎ ሥነ ምግባር ማረሚያ ነው። ቅዱስ ጳውሎስአባቶች ሆይ ልጆቻችሁን በጌታ ምክርናተግሳፅ አሳድጓቸው እንጂ እንዲበሳጩ አታድርጓቸው” (ኤፌ ፮፥፲፭) ሲል ጠቢቡ ሰሎሞንልጅን በሚሄድበት መንገድ ምራው በሸመገለ ጊዜምከእርሱ ፈቀቅ አይልም። (ምሳ ፳፪፥፮) ብሏል። ዳግመኛም ጠቢቡ ሰሎሞን አስቀድሞእግዚአብሔር የወደደውን ይገሥጻልና፥ አባት የሚወድደውንልጁን እንደሚገሥጽ” (ምሳ ፫፥፲፩ ፲፪) እንዳለ ልጆችን ሀይማኖት እና ምግባር ይዘው እንዲያድጉ ልንገስጻቸው እና ልንቀጣቸው ይገባል።በመሐፈ ሲራክልጁን የሚወድ ሰው በእርሱ ደስ ይለው ዘንድ መቅጣትን ቸል አይልም። (ሲራክ ፴፥ ) ቅጣት ሲባል ብዙ ጊዜ ወደ አእምሯችንየሚመጣው አካላዊ ቅጣት ነው። ምዕቡ ዓለም የልጆች አያያዝ ሕግ አንጻር ግን ይህ አግባብ ላይሆን ይችላል። አካላዊ ቅጣት ሳንቀጣ ልጆቻችንከሰሩት ጥፋት ታርመው መልካም ምግባር እንዲኖራቸው የሚከተሉትን እንዲያደርጉ ወላጆች ይመከራሉ፦

የ ሚወደውን ነገር የጊዜ ገደብ በማስቀመጥ መከልከል። ፊልም ማየት፣ መዝናኛ ሥፍራ መሔድ፣ ዘመድ መጠየቅ፣ . . . በጥፋቱ ምክንያትከነዚህ ነገሮች ማዕቀብ መጣል። ጥፋቱ እቃ መስበር መጣል፣ ማበላሸት ቢሆን ከራሱ በጀት ወስዶ ያንን ያጠፋውን ዕቃ መተካት። ለምሣሌለመዝናኛ፣ለተጨማሪ ነገሮች ከተመደበው፣ በባንክ ከተቀመጠው ገንዘብ መጠቀም እና በሠራው ጥፋት ምክንያት ጥቅሙን ማጣቱንማስገንዘብ እና እንዳይደግመው መምከር። ሁልጊዜ የሚደረግለትን ነገር በጥፋቱ ምክንያት መከልከል (አለማድረግ)

ያደጉ ሀገሮች ስለ ልጆች መብት እና አያያዝ የጠበቀ ሕግ አላቸው። ከዚህ ሕግ ውጪ የሆነ ወላጅ ባለበት ሀገር ሕግ መሠረት ይቀጣል። የልጅ አያያዝ፣ አመጋገብ እና ጤንነት ምን እንደሚመስል የጤና ተቋማት እና የማኅበረሰብ አገልግሎቶች ክትትል ያደርጋሉ። በዚህ ክትትል ወቅት ልጅ ያለ አግባብ ከተያዘ ወይም ከተገረፈ የሀገሩ መንግሥት ልጁን ከወላጅ በመለየት ለአሳዳጊ ይሰጣል። ይህም በቤተሰቡ ውስጥ ትልቅ ችግር ይፈጥራል። ስለዚህ ወላጅ በውጪ ሀገር ልጁን በሚያሳድግበት ወቅት አጠቃላይ ስለ ልጅ አያያዝ ያለውን ሕግ እና ልጁን ሲቀጣ ስለሚያደርገው ጥንቃቄ መረዳት ይገባዋል። ከሁሉ በላይ ግን ልጅ እና ወላጅ በቋንቋ ተግባብተው ልጅ ቤተሰቡን አክብሮና ፈርቶ እንዲያድግ ከተደረገ ይህ ችግር በቀላሉ ይፈታል።

. ቋንቋን እና ማንነት በማስተማር

ከኢትዮጵያ ውጪ የሚኖሩ ወላጆች አንዱ ችግር ከልጆቻቸው ጋር የሚግባቡበት ቋንቋ ነው ልጆች አብዛኛውን ጊዜ የሚናገሩት ቋንቋ የሚኖሩበትንሀገር ነው። በወላጆች የሀገሩን ቋንቋ አለማወቅ ምክንያት ልጆች የሚሰማቸውን ነገር በግልጽ ለወላጆቻቸው በሚገባ ያስረዱ አይመስላቸውም ይህምበመካከላቸው ክፍተት እንዲፈጠርና ልጆችም ራሳቸውን ለወላጆች ከመግለጽ እንዲቆጠቡ ያደርጋቸዋል ስለዚህም በራሳቸው መኖር ይጀምራሉ።ከዚህም በላይ ወላጆች ቤተክርስቲያናቸውን እና ማንነታቸውን ለልጆቻቸው ለማስረዳት ያዳግታቸዋል። እነዚህን ችግሮች ለመፍታት ወላጆችልጆቻቸው የእነርሱን ቋንቋ እንዲናገሩ ማድረግ ከምንም በላይ አማራጭ የሌለው ነገር ነው። ልጆች የወላጆቻቸውን ቋንቋ መናገር ከቻሉ ከቤተሰብጋር በቅርብ ይነጋገራሉ፤ ወደ ቤተሰብ ከመጣ ሰው ጋርም በፍቅር ሊነጋገሩ ይችላሉ። ይህም ማንነታቸውን እና ሃይማኖታቸውን አንዲያውቁይረዳቸዋል። የተለያዩ ጥናቶች እንደሚያመለክቱት አንድ ህጻን በተለይ እስከ ዓመት ባለው እድሜ ውስጥ ብዙ ቋንቋዎች መማር የሚችል በመሆኑ የሚኖበትን ሀገርም ሆነ የቤተሰቡን ቋንቋ በቀላሉ መያዝ ይችላ ቋንቋ የማስተማር ትልቁ ሥራ የወላጅ ነው ስለዚህ ወላጅ ማድረግ ያለበት በራሱ ቋንቋ ማናገር፣ወደ ትውልድ ሀገራቸው ልጆቻቸውን ይዘው ሄደው ከዘመዶቻቻው ጋር አብረው እረፍት እንዲያሳልፉ ማድረግ ቋንቋቸውን እና ባህላቸውን የሚማሩበት መጻሕፍትን እና ሲዲዎችን መጠቀም በቅድስት ቤተክርስቲያን የሕጻናት //ቤት እንዲማሩ ማድረግነው የትውልድ ሀገራቸውን ቋንቋ ማወቅ ከቤተሰባቸው ጋር ለመግባባት ብቻ ሳይሆን ልጆቹ ወደፊት ለሀገራቸው ለኢትዮጵያ ባዕድ እንዳይሆኑያደርጋቸዋል፤ ባህላቸውን እና ታሪካቸውን በራሳቸው ቋንቋ እንዲያውቁ ያስችላቸዋል፤ ከዚህ በተጨማሪም ወደፊት በኢትዮጵያ በምርምር፣በንግድ እ በዲፕሎማሲ ግንኙነት ሥራዎች እንዲሳተፉ ይረዳቸዋል። ነቢዩ ኤርምያስበውኑ ኢትዮጵያዊ መልኩን ወይስ ነብር ዝንጒርጒርነቱንይለውጥ ዘንድ ይችላልን (ኤር፲፫፥፳፫) እንዳለ ሁሉ ልጆቻችን የምግባር መልካቸው እንዳይለ ቋንቋቸውን እና ማንነታቸውን ማሳወቅ ግድይለናል።

. የዘመኑን ቴክኖሎ ልጆች በአግባቡ እንዲጠቀሙ በማድረግ

በአሁኑ ወቅት ቴክኖሎጂ ዓለምን በጣም አቀራርቧታል። በድምጽ እና ምስል ጠቃሚውም ጎጂውም ነገር በቴሌቪዥን፣ በድረ ገጽ፣ በእጅ ሰልክ፣በመጽሔትና በጋዜጣ በየትኛውም ቦታ ይገኛል። እነዚህ የሚዲያ ውጤቶች በተለይ ባደጉት ሀገሮች ለልጅም ሆነ ለአዋቂ በቀላሉ የሚገኙ ናቸው።ልጆቻችን የሚያዩትን ፣ የሚሰሙትን እና የሚያነቡትን ነገር ጠንቅቆ ማወቅ እና መቆጣጠር ያስፈልጋል። በተለይ በቴሌቪዥን የሚያዩትን ነገርለይቶ ማወቅና ጊዜ መገደብ ያስፈልጋል። በተጨማሪ ቴሌቪዥንን በአግባቡ ካልተጠቀሙ ፣ በፊልም የሚያይዋቸውን ወንጀሎች እየተለማመዱ ወደማከናውን ይመጣሉ ፤ ለምሳሌ ስርቆት፣ አደንዛዥ ዕጽ መጠቀም ፣ መደባደብ … ። በሚዲያ የሚተዋወቁ የመንገድ ላይ ምግቦች (fast foods)በማየትም ለጤና ጎጂ ለሆኑ ምግቦች ልዩ ፍቅር ይኖራቸዋል። ልጆች አብዛኛውን ጊዜያቸውን ከዘመኑ የቴክኖሎጂ ውጤቶች ጋር ስለሚያሳልፉ እና ከማኅበረሰቡ ጋር ስለማይገናኙ የብቸኝነትን (ግለኝነት) ሕይወት ይለማመዳሉ። ይህንን ለመከላከል ወላጆች ሰለዘመኑ ቴክኖሎጂ በቂ ግንዛቤሊኖራቸው ይገባል። በቤት ውስጥም የወላጅ መቆጣጠሪያ (Parental control) በኢንተርኔት መስመር ላይ መጠቀም ይኖርባቸዋል። እነዚህ ሁሉመፍትሔዎች ችግሩን ቢያቀሉትም ፣ ፈጽሞ እንዳይከሰት ማድረግ ግን አይችሉም። ከእነዚህ መፍትሔዎች ጋር የበለጠ ውጤታማ ለመሆን ልጆችን በጉዳዩ ዙርያ ጥቅም እና ጉዳቱን ለይቶ ማስተማር እና ከወላጅ የተደበቀ ነገር እንዳይኖር ማድረግ ያስፈልጋል።

ማጠቃለያ

በዚህ በአውሮፓ አብዛኛው ኢትዮጵያዊ እና ትውልደ ኢትዮጵያ ስደቱ በአንጻራዊነት ቅርብ ዓመታት በመሆኑ ብዙዎቹ ልጆች ታዳጊ ናቸው ። ስለዚህ ለሚቀጡሉት አመታት ልጆቻችን ቤተክርስቲያናቸውን እና ማንነታቸውን እንዲያውቁ በትምህርታቸውም እንዲጠነክሩ ካደረገንአዲሱ ትውልድ በሃይማኖት እና በምግባር የታነአምላኩን የሚፈራ፣ ማንነቱን የሚያውቅ፣ በሥጋዊና በመንፈሳዊ ጥበብ የተካነና መንግሥተ ሰማያትንም ለመውረስም የተዘጋጀ ይሆናል::

ደት ስንኖር ለልጆቻችን ልናወርሳቸው የምንችለው ትልቅ ሀብት እግዚአብሔርን መፍራት ነው። በአሁን ወቅት ዓለም ለክርስቲያኖች ፈታኝመድረክ ነች። ይህን ፈተና ለመወጣት ትልቁ ሀብት ደግሞ ፈሪሐ እግዚብሔር ነው። ፈሪሐ እግዚአብሔር ያለው ሰው ጥበብ ይሰጠዋል። የጥበብመጀመሪያ እግዚአብሔርን መፍራት ነው” (ምሳሌ፯፥፩) እንዲል። ፈሪሐ እግዚአብሔር ያለው ሰው መላክት በዙሪያው ይሰፍራሉ፤ ያድኑትማል (መዝ፺፥፲፩) እንደ ዮሴፍ ወደ ኅጢ በተጋበዘ ወቅትሰው ባያይ እግዚአብ ያያል። (ዘፍ፴፱፥፯፲፫) ይላል ስለዚህ በልጆች አስተዳደግጠንክረን መስራት እና ፈሪሐ እግዚአብሔርን ማስተማር ያለብን ዛ ነው።

ዋቢ ሕፍት

የኢትዮጵያ መጽሐፍ ቅዱስ ማኅበር፦ መጽሐፍ ቅዱስ የብሉይና የሐዲስ ኪዳን መጻሕፍት ብርሃንና ሰላም ማተሚያ ቤት አዲስ አበባ ፲፱፻፹፱ ..

ፈሰሴ ገ/ሃና ፣ በላቸው ጨከነ የልጆች አስተዳደግ በዚህ ዘመን ተግዳሮቶች እና መፍትሔዎች። ሎንዶን፳፻፮ ዓ.ም.

ማኅበረ ቅዱሳን ሐመር ዘኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ዓመት ቁጥር ነሐሴ ፳፻፬ ..

ዘውዴ /እግዚአብሔር ፡ ኦርቶዶክሳዊ ቤተሰብ እና የልጆች አስተዳደግ። አኮቴት አሳታሚዎች አዲስ አበባ። ፳፻፬ ..

*ኢጲፋኒያ ዘኦርቶዶክስ ተዋ በሰሜን ምዕራብ አውሮፓ ሀገረ ስብከት በታላቋ ታኒያ ለበዓለ ጥምቀት በተዘጋጀ ልዩ ዕትም ላይ የታተመ።

An interview with Sunday school Kids Part One

An interview with Sunday school Kids Part Two

ዳግመኛ መወለድ(ለሕፃናት)

በቤካ ፋንታ

እንደምን ሰነበታችሁ ልጆች፡፡ ዛሬ የምንማረው የእግዚአብሔር ልጆች ሁሉ ለሁለተኛ ጊዜ እንደሚወለዱ ነው፡፡

አንድ መምህር በኢየሩሳሌም ነበረ፣ ስሙም ኒቆዲሞስ ይባላል፡፡ ቀን ቀን ተማሪዎቹን ሲያስተምር ይውልና ማታ ፀሐይዋ ስትጠልቅ በጨለማ ወደ አምላካችን ወደ ኢየሱስ ክርስቶስ ዘንድ ይመጣል፡፡ ከዚያ እግሩ ሥር ቁጭ ብሎ ይማራል፡፡ ያልገባውን እየጠየቀ በደንብ ስለሚከታተል ጌታችንም እስኪገባው ድረስ ግልጽ አድርጎ ያስረዳውና የጠየቀውን ይመልስለታል፡፡ ከዕለታት አንድ ቀን ኒቆዲሞስ የእግዚአብሔርን ቃል ለመማር ከቤቱ ተነሥቶ በሌሊት ወደ ኢየሱስ ክርስቶስ ዘንድ መጣ፡፡ አምላካችንም በዚያ ሌሊት ለኒቆዲሞስ ያስተማረው ትምህርት እንዲህ የሚል ነበር፡፡ “ኒቆዲሞስ ሆይ፥ እውነት እውነት እልሃለሁ፥ ሰው ዳግመኛ ካልተወለደ በቀር ወደ እግዚአብሔር መንግሥት ወደ መንግሥተ ሰማያት አይገባም፡፡”

ኒቆዲሞስም በጣም ደንግጦ “ዳግመኛ? መወለድ እንዴት ይቻላል? ሰው ደግሞ የሚወለደው አንዴ አይደለም እንዴ? ደግሞስ አንድ ሰው ካደገ ትልቅ ከሆነ በኋላ እንደገና ወደ እናቱ ማኅፀን ገብቶ ሊወለድ እንዴት ይችላል?” እያለ ጌታችን መድኀኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስን ጠየቀው፡፡ ጌታችንም የጠየቀውን ጥያቄ በደንብ አድርጎ መለሰለት፡፡

ልጆች አሁን አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ወደ መለሰለት መልስ ከመሄዳችን በፊት ኒቆዲሞስ የጠየቀውን ጥያቄ ደግሜ ልጠይቃችሁ፡-
የሰው ልጆች የምንወለደው ስንት ጊዜ ነው?
ሁለተኛ ጊዜ የምንወለደው እንዴት ነው?
ዳግመኛ የምንወለደው የት ነው?

ጌታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ከእግሩ ሥር ቁጭ ብለው ከሚማሩት ተማሪዎች መካከል ይህንን ጥያቄ ለጠየቀው ለኒቆዲሞስ “ዳግመኛ ልትወለዱ ያስፈልጋችኋል ስላልኩ እታድንቅ፡፡ የእኔ ልጆች እንድትሆኑ ዳግመኛ የምትወለዱት እንዴት፣ መቼ እና የት እንደሆነ አስረዳሃለሁ” ብሎ ድምፁን ከፍ አድርጎ ያስተማራቸው ትምህርት እንዲህ የሚል ነው፡-

ተማሪዎቼ ሆይ የሰው ልጆች በእናታቸው ማኅፀን ዘጠኝ ወር ከ5 ቀን ከቆዩ በኋላ ለመጀመሪያ ጊዜ ይወለዳሉ፡፡ ዳግመኛ የሚወለዱት ደግሞ በአብ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ ስም በመጠመቅ ነው፡፡ ሕፃናት ወንዶች እና ሴቶች ከተወለዱ በኋላ ወንድ ከሆነ በ40 ቀን ሴት ከሆነች 80 ቀን ሲሞላት እናትና አባታቸው አቅፈዋቸው ቅድስትና ንጽሕት ወደ ሆነች ወደ እግዚአብሔር ቤት ወደ ቤተ ክርስቲያን ይሄዳል፡፡ ከዚያ ሲደርሱ የእግዚአብሔር አገልጋዮች ቀሳውስትና ዲያቆናቱ ደስ ብሏቸው ሕፃናቱን ተቀብለው ወደ መጠመቂያው ቤት ይዘዋቸው ይገባሉ፡፡

በመጠመቂያው ቤት ቄሶቹ ልብሰ ተክህኖ ለብሰው፣ ትልቅ መስቀል ይዘው፣ ወንጌሉን ዘርግተው ቅዱሱን ወንጌል ካነበቡ በኋላ ቄሱ በትልቁ መስቀል ሕፃናቱ የሚጠመቁበትን በገንዳ ውስጥ ያለውን ውኃ “በአብ በወልድ በመንፈስ ቅዱስ ስም የተባረከ ይሁን” እያሉ ሲያማትቡበት ውኃው ተለውጦ ጸበል ይሆናል፡፡ ከዚህ በኋላ ሕፃናቱን በገንዳው ጸበል ውስጥ ሦስት ጊዜ ብቅ ጥልቅ፣ ብቅ ጥልቅ፣ ብቅ ጥልቅ እያደረጉ “በአብ ስም በወልድ ስም በመንፈስ ቅዱስ ስም አጠምቅሃለሁ” እያሉ ካህኑ ሲያጠምቋቸው ሕፃናቱ ለሁለተኛ ጊዜ ዳግመኛ ከውኃና ከመንፈስ ቅዱስ ይወለዳሉ፡፡

ከጸበሉ ሲወጡ ዲያቆኑ ሕፃናቱን ከፍ አድርጎ ሲይዝ ቄሱ በነጭ፣ በጥቁርና በቀይ ክሮች የተገመደውን ማኅተብ በመስቀል ከባረኩት በኋላ በሕፃኑ አንገት ላይ ያስሩለታል፡፡ መላ ሰውነቱንም ቅባ ሜሬን በተባለው ቅዱስ ቅባት እየቀቡት የልጁን ሰውነት ይባርኩታል፡፡ በመጨረሻም በእናት እና በአባታቸው እቅፍ ሆነው ወደ ቤተ መቅደስ ገብተው የአምላካችንን የኢየሱስ ክርስቶስን ቅዱስ ሥጋውን ክቡር ደሙን ይቀበላሉ፡፡

ይህንንም የተቀደሰ ሥርዓት በመፈጸም ዳግመኛ በመወለድ የእግዚአብሔር ልጅ የሆነ ሰው ወደ መንግሥተ ሰማያት ይገባል፡፡ በማለት አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ ለሚያስተምራቸውና ጥያቄውን ለጠየቀው ለኒቆዲሞስ አስተማራቸው፡፡

ጌታችን ኢየሱሱ ክርስቶስ እንዳስተማረን ትምህርት ቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን ሁል ጊዜ ይህን ታላቅና ቅዱስ ሥርዓት ለልጆችዋ እየፈጸመች ዳግመኛ ተወልደን የሥላሴ ልጆች እንድንሆን ታደርገናለች፡፡ ይህም ድንቅ ሥርዓት ለአንድ ሰው አንድ ጊዜ ብቻ የሚፈጸም ነው፡፡ ሥርዓቱም ምሥጢረ ጥምቀት በመባል ይጠራል፡፡

ልጆቹ እንድንሆን ዳግመኛ በጥምቀት የወለደን እግዚአብሔር ስሙ የተመሰገነ ይሁን አሜን፡፡

Source: http://eotcmk.org/site/-mainmenu-35/1235-2013-03-21-11-27-36

የጸሎት ቤት/ለሕፃናት/

መጋቢት 12 ቀን 2005 ዓ.ም.

ቤካ ፋንታ

ልጆችዬ እንኳን ለዐቢይ ጾም ሦስተኛ ሳምንት በሰላም አደረሳችሁ፡፡ ይህ ሦስተኛው ሳምንት ምኲራብ ተብሎ ይጠራል፡፡ ዛሬ የምንማረውም ትምህርት በዮሐንስ ወንጌል ምዕራፍ ሁለት ከቁጥር 12 እስከ 17 ያለውን የመጽሐፍ ቅዱስ ቃል ነው፡፡

ቤተ ክርስቲያን ማለት የክርስቲያኖች ቤት ማለት ነው፡፡ የእግዚአብሔር ልጆች በአንድነት ተሰብስበው እግዚአብሔርን የሚያመሰግኑበት፣ ከእግዚአብሔር ጋር የሚነጋገሩበት ቤት ስለሆነች የጸሎት ቤት ወይም የእግዚአብሔር ቤት እየተባለች ትጠራለች፡፡

በአንድ ወቅት ምን ሆነ መሰላችሁ፥ ጌታችን መድኀኒታችን አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ እመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያምን ቅዱሳን ሐዋርያትን ይዞ ወደ ምኲራብ መጣ፡፡ በድሮ ጊዜ ምኲራብ ትባል ነበር፤ አሁን ግን ቤተ ክርስቲያን ተብላ ትጠራለች፡፡ ጌታችንም ወደ ምኲራብ ሲገባ በቤቱ ዙሪያ ብዙ ነጋዴዎች፣ ሻጮች እና ለዋጮች ግቢውን ሞልተው ሲሸጡ ሲነግዱ አያቸው፡፡ አንዳንዱ በሬ ይሸጣል፣ ሌላው በግ፣ ሌላው ዶሮ፣ ሌላው ደግሞ እርግብ…. እየሸጡ የጸሎት ቤት የነበረውን የእግዚአብሔርን ቤት የገበያ ቦታ አደረጉት፡፡ የሰዎቹ ድምጽ፣ የእንስሳቱ ጩኸት ብቻ ምን ልበላችሁ ግቢው በጣም ተረብሿል፡፡ በዛ ላይ አንዳንዶቹ ይጣላሉ፣ ይሰዳደባሉ፣ በእግዚአብሔር ቤት ውስጥ ሆነው ክፉ ነገርን ይነጋገራሉ፡፡

አምላካችን ኢየሱስ ክርስቶስ የእግዚአብሔርን ቤት ንቀው የጸሎት ቤት የሆነችውን መቅደስ የገበያ ቦታ እንዳደረጉት ሲመለከት ወዲያው ረጅም ጅራፍ ሠራ፡፡ በጅራፉም እየገረፈ በሬዎቹን በጎቹን ሁሉንም ከግቢ አስወጣቸው፡፡ በታላቅ ቃልም ጮኸ “ቤቴ የጸሎት ቤት ናት፥ እናንተ ግን የንግድ ቤት፣ የወንበዴዎች መደበቂያ አደረጋችሁት” ብሎ በአለንጋ እየገረፈ አባረራቸው፡፡

ኢየሱስ ክርስቶስም ሁሉንም አስወጣ ጸጥታ ሆነ ለተሰበሰቡት ሕዝብ ካሁን በኋላ እንዲህ አታድርጉ፡፡ በእግዚአብሔር ቤት መጸለይ፣ መስገድ፣ መዘመር፣ መማር እንጂ መሸጥ፣ መግዛት፣ መረበሽ፣ መሳደብ፣ መጣላት፣ ክፉ ነገር ማድረግ መጮኸ አይፈቀድም ብሎ አስተማራቸው፡፡ ሕዝቡም አጥፍተናል ይቅርታ አድርግልን ሁለተኛ ይህን ጥፋት አናጠፋም ብለው ቃል ገቡ፡፡

ከዚያም ለተሰበሰቡት የእግዚአብሔር ልጆች ያስተምራቸው ጀመረ፡፡ የሚማሩትም ሰዎች በጣም ደስ ብሎዋቸው ከእግሩ ሥር ቁጭ ብለው ተማሩ፡፡ ዐይናቸው የማያይላቸው ሰዎችም ወደ እርሱ ቀርበው አምላካችን ሆይ እባክህ አድነን ሲሉት፣ እጁን ዘርግቶ ዐይናቸውን ሲነካው ሁሉም ማየት ጀመሩ፡፡ የታመሙ ሰዎች ሁሉ ወደ እርሱ መጡ፣ ሁሉንም አዳናቸው፡፡

ልጆችዬ በእግዚአብሔር ቤት በቤተ ክርስቲያን ስንገባና ስንወጣ ተጠንቅቀን መሆን እንዳለብን አስተዋላችሁ አይደል፡፡ ምክንያቱም የእግዚአብሔር ቤት የተቀደሰና፣ ሁሌም መላእክት እግዚአብሔርን የሚያመሰግኑበት የተባረከች ንጽህት ሥፍራ ስለሆነች ነው፡፡ ልጆችዬ ወደ ቤተ ክርስቲያን ስንገባም ሆነ ስንወጣ ተጠንቅቀን ሌሎችን ሳንረብሽ፣ ሳንሮጥ፣ ሳንጮኸ መሆን አለበት፡፡ በሰንበት ትምህርት ቤትም ከወንድሞቻችንና ከእኅቶቻችን ጋራ ስለ እግዚአብሔር እየተነጋገርን፣ እየተማማርን ልናሳልፍ ይገባናል፡፡

እግዚብሔር አምላካችን በቅድስናና በንጽሕና በቤተ ክርስቲያን እንድንኖር ይርዳን አሜን፡፡

Source: http://eotcmk.org/site/-mainmenu-35/1235-2013-03-21-11-27-36